• Dipsiz Forum'a sadece 3 saniyede kayıt olarak, eğitim, sağlık, edebiyat, müzik ve sosyal bilimler konularında binlerce yeni ve güncel içeriğe reklamsız olarak anında ulaşabilir, yeniliklerden anında haberdar olabilirsiniz. Haydi, şimdi kayıt ol!

Ters Lale (Fritillaria İmperialis)

Candan

Doğa Sevdalısı
Tam Üye
Ters Lale (Fritillaria İmperialis)

fritillaria-imperialis-aurora-orange.jpg


"Türk kültürü ve tarihinde önemli bir yere sahip olan Ters lale, hüzün çiçeği, ağlayan gelin ve Kerbela gibi farklı isimlerle de biliniyor. Bu nadir çiçeğin başta turuncu ve kırmızı olmak üzere faklı birkaç rengi bulunmaktadır. Diğer çiçeklerin aksine ters durduğu için ilginç ve estetik bir görünüme sahip olan bu çiçek türü Anadolu'nun tarihi sembollerinden biridir. Osmanlı kültürünün de önemli bir parçası olmuş, birçok Divan şairinin gazel ve kasidelerinde sembol olarak kullanılmıştır. Ters laleler nesli tükenme tehlikesi altında olduğu için Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile koruma altına alınmıştır.


342015.jpg


Hüznün Sembolü Bilinen en eski süs bitkisi olan Ters Lale, soğanlı bitkiler familyasındandır.Birçok din ve kültür için hüznün sembolü kabul edilmiş, efsanelere konu olmuştur. 19. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı topraklarına has bir çiçek olarak kalmıştır. Ters lale, Anadolu coğrafyasına ait endemik bir türdür. Efsanelerde Ters Lale Hristiyan rivayetlerine göre; Hz.İsa’nın çarmıha gerilişine şahit olan Hz. Meryem’in gözyaşlarının düştüğü yerde Ters Lale yetişmeye başlamıştır. Müslüman söylencelerine göre; Hz. Hasan ve Hüseyin’in Kerbela’da katledilişlerinden dolayı ve başka bir efsaneye göre ise Ferhat’la Şirin adlı aşık bir çiftinm birbirlerine kavuşamaması nedeniyle Ters Lale’nin boynu bükük, rengi kırmızıdır. Ters Lale, Anadolu topraklarının gördüğü büyük acıları efsaneleriyle özetlemektedir.


terslale.jpg


Osmanlı döneminde, Lale, Sümbül ve Nergis kadar popüler olmuştur.20. yüzyıl başlarında yapılan araştırmalar ve ilerleyen bitki yetiştiriciliği sonucu türleri çoğalmıştır. Bugün Ters Lalenin dünya üzerinde bilinen 165 türü ve tür alt kategorisi bulunmaktadır. Nazlı Çiçek Ters Lale Nasıl Yetişir? Üretim alanı 1000 – 3000 metre yükseklikte olmalıdır. Ancak düşük rakımlı alanlarda da sıcaklık kontrolü sağlanabildiği sürece üretim Yapılabilir. Toprağı bol güneş görmelidir ve su tutmamalıdır. Bunun için yüksekten akışı sağlayan meyilli arazi gerekir. Ters Lale, humuslu ve kumlu toprakları severler.



Ters Lale Nasıl Yetişir?

Ters laleyi gübrelemeden önce çiçeklenmesi beklenir. Çok soğuk ve çok sıcak yerlerde çiçek açmaz. Bitki çiçeklenmeye başladıktan sonra iki haftada bir gübre verilir. Kaliteli gübre kullanımı verimliliği arttırır ve çiçeklerin çok daha canlı görünmesini sağlar. Ters lalenin dikimi için Eylül ya da Ekim ayı beklenmelidir. Hava şartlarına ve yüksekliğe bağlı olarak Kasım ayında da dikim yapılabilir.


ters-lale.jpg

Ters Lale Nerede Yetiştir?

Ters lale, geçmiş zamanlarda sadece Osmanlı Devletinin sınırları içerisinde kalan bölgelerde yetiştirilmekteydi. Bazı ülkelere hediye olarak gönderilirken bazı ülkelere de satılıyordu. Günümüzde ise Orta Doğu olarak adlandırılan birçok ülkede ters lale yetiştiriliyor ve ticareti satılıyor. Bu ülkelerin başında sınır komşumuz İran ve Pakistan gelmektedir.

Yeryüzündeki en nadir çiçek türlerinin başında gelen ters lale soğuk iklim şartlarına karşı dayanıklıdır. Bu nedenle son yıllarda Rusya'nın bazı bölgelerinde de ters lale yetiştiriciliği yapılmaya başlandı.

Ters Lale Türkiye'de Nerede Yetişir ve Yetiştirilir?

Genelde ters lale Hakkari iliyle özdeşleştirilmiş olsa da Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgesindeki birçok şehirde yetiştirilebilir. Zirai ve tarımsal alanda yaşanan gelişmeler ters lalenin daha kolay ve hızlı bir şekilde yetiştirilmesini sağladı. Hakkari dışında yetiştiği diğer şehirler Malatya, Elazığ, Bitlis, Tunceli ve Diyarbakır'dır.



Ters Lale En Çok ve En İyi Nerede Yetişir ve Yetiştirilir?

Ters lalenin birçok çeşidi olsa da birçok türü aynı şartlarda yetiştirilir. Üretim alanı minimum 1000 - 1200 metre aralığında olmalıdır. 2500 - 3000 metrenin üstündeki yüksekliklerde ise yetiştirilmesi ve bakımı son derece zordur. Ters lale en iyi ve en çok humuslu topraklarda yetiştirilir. Güneş gördüğü yerlerde kumlu topraklarda da verimi yüksek olur.


 

Candan

Doğa Sevdalısı
Tam Üye
Fritillaria imperialis veya Ters lale, genellikle soğuk iklimlerde bulunan bir bitki türü.



Türkiye'de doğal bir şekilde Tunceli, Afşin, Şırnak, Erzurum, Adıyaman ve Hakkâri'de yetişmektedir. Dünya genelinde ise Asya ülkelerinde, Anadolu'dan sonra doğuya doğru İran, Afganistan, Pakistan ve Himalayalar'da yetişir. Çok soğuk havalarda yaprakları donabilir. Ancak bu yapraklar güneşi görmesiyle birlikte yeniden gelişmeye ve büyümeye devam ederler. Türkiye'de ağlayan gelin olarak da adlandırılan bu bitkinin çiçeği değişik renklerde ve lalenin tersine yere doğru bakarlar. Değişik renk seçeneklerinin bulunması bitkiye estetik bir görünüm katar. Yabani formları ise genellikle turuncu veya kırmızı renklerdedir. Yere doğru bakan çiçeklerin üzerinde, bitkinin taç şeklinde yaprakları bulunur. Doğada yetişen türleri, fare ve köstebek gibi hayvanların bulunduğu, toprağı bol havalandırılmış olan yerlerde daha sıklıkla görülür.


Çoğunlukla her dalında altı adet çiçeği bulunmaktadır. Çiçekleri oluşumundan itibaren ters bir şekilde büyüme gösterir. Bitkinin boyu genellikle 60 ila 80 cm. arasında değişiklik göstermektedir. Dayanıklı bir tür olan bitki, çiçeklerinin ters durması nedeniyle ünlenmiştir.


Bakım

Fritillaria imperialis, çiçeklenmeye başladıktan sonra gübreleme yapılır. Genellikle on ile on beş gün arayla bitkiye sıvı gübre verilebilir. Gübreleme çiçeklerin daha canlı durmasını sağlar. Dikimi sonbahar mevsiminde yapılır. Dikim yapılacak toprağa dikimden yaklaşık olarak 10 gün önce torf ve gübre eklenerek havalandırılmalıdır. Soğan olarak dikilen bu bitki, Şubat ayı sonu veya Mart ayı başında çiçek açar.
 
Top