• Dipsiz Forum'a sadece 3 saniyede kayıt olarak, eğitim, sağlık, edebiyat, müzik ve sosyal bilimler konularında binlerce yeni ve güncel içeriğe reklamsız olarak anında ulaşabilir, yeniliklerden anında haberdar olabilirsiniz. Haydi, şimdi kayıt ol!

Romen Rakamları Nasıl Yazılır?

Yazalım

Yazalım bakalım
Moderatör
5 Mayıs 2021
280
12
395
İstanbul
Romen rakamları ya da Roma rakamları, Roma İmparatorluğu döneminde, sayıları ve tarihleri yazmak için kullanılan işaretlerdir. Romen rakamları 7 harften oluşur:

  1. I = 1 sayısını,
  2. V = 5 sayısını,
  3. X = 10 sayısını,
  4. L = 50 sayısını,
  5. C = 100 sayısını,
  6. D = 500 sayısını,
  7. M = 1000 sayısını temsil eder.
Romen rakamlarında 0 (sıfır) rakamı yoktur. Özellikle tarihleri yazmak için, bu harfleri yanyana getiririz. Burada uyulması gereken bazı kurallar vardır. Bunları sırayla inceleyelim:

roma-rakamlari-nasil-yazilir.png

Romen Rakamları Nasıl Yazılır?​

  • Roma rakamları genellikle soldan sağa, en büyüğünden en küçüğüne doğru yazılır. Herhangi bir sayıyı yazmak için, tıpkı LEGO parçaları gibi, harfleri yanyana getirip birleştiririz. Örneğin 2 sayısını yazmak için, yanyana iki adet I, yani 1 rakamını getiririz. Sayılar büyüse bile, mantık değişmez: 27 için, XXVII yazarız. Daha iyi anlamak için sayıyı parçalarsak, XX (20), V (5) ve II (2) şeklinde yazdığımızı görürüz.
  • Aynı harf üç kereden fazla yanyana gelmez. Örneğin, 13 yazarken XIII yazarken, 14 yazabilmek için, XIIII yazmayız. Bunun yerine, sayıyı 10 ve 5 gibi iki parçaya ayırıp, X + IV şeklinde yazarız. Burada, IV ifadesi, "beşten bir eksik" anlamına gelmektedir. Benzer bir şekilde, 8 yazabilmek için VIII ifadesini kullanırken, 9 yazmak için VIIII yerine, XI kullanırız; yani "ondan bir eksik".
  • Üstteki çıkararak ekleme kuralını, kullanıldığı 6 farklı sayı yazma örneğine bakarak daha iyi anlayalım:
    • 4 ve 9 sayılarını yazmak için V (5) ve X (10) sayılarının önüne I (1) yerleştiririz: 4 = IV ve 9 = IX
    • 40 ve 90 sayılarını yazmak için L (50) ve C (100) sayılarının önüne X (10) yerleştiririz: 40 = XL ve 90 = XC
    • 400 ve 900 sayılarını yazmak için D (500) ve M (1000) sayılarının önüne C (100) yerleştiririz: 400 = CD ve 900 = CM
  • Bu kurala çok güzel bir örnek, 1994 sayısıdır. Önce sayıyı parçalayalım: 1000 + 900 + 90 + 4 şeklinde ifade edelim. Önce, 1000 için M harfini yazalım. Daha sonra, 900 için CM ilave edelim. Bunların yanına, 90 için XC ve 4 için de IV eklediğimizde, karşımıza MCMXCIV çıkacak. Çok karmaşık gibi gözükebilir, ama sayıyı 1000'ler, 100'ler, 10'lar ve 1'ler basamağı şeklinde parçaladığınızda, kolaylıkla yazabilirsiniz. Yazımızda, Romen rakamları tarih yazma örnekleri konusunu da anlatacağız.

Romen Rakamları Tarih Yazma​

Romen rakamlarının yazılışı hakkında temel bilgileri aldıktan sonra, onların en çok kullanıldığı konuya, yani tarih yazımına da değineceğiz. Öncelikle, Romen rakamlarıyla yazılan tarihler çok uzun olabilir, bu gözünüzü korkutmasın. Yukarıda anlattığımız gibi, onluk düzende parçaladığınızda kolayca yazabileceksiniz:
  1. 1999 yılı. Bu sayıyı maalesef MIM şeklinde yazamıyoruz. Yukarıdaki maddelerde işlediğimiz gibi, 1000 + 900 + 90 + 9 şeklinde işlememiz gerekiyor. Yani, M + CM + XC + IX = MCMXCIX
  2. 2000 yılı. Bu kolay bir örnek. 1000 + 1000 şeklinde parçalıyoruz ve M + M = MM şeklinde yazıyoruz.
  3. Cumhuriyetimizin Kurulduğu 1923 yılı. Yine aynı şekilde sayıyı parçalayarak işe başlayalım: 1000 + 900 + 20 + 3, yani M + CM + XX + III = MCMXXIII
  4. 2005 yılı. 1000 + 1000 + 5 şeklinde yazacağız, çünkü burada yüzler hanesinde herhangi bir sayı yok. Henüz 2100'lü yıllara gelmedik. M + M + V = MMV
  5. 2019 yılı. 1000 + 1000 + 10 + 9 şeklinde. Yani, M + M + X + IX = MMXIX
  6. İçinde bulunduğumuz 2021 yılı: M + M + XX + I = MMXXI
  7. İstanbul'un Fethi'ni, yani 1453'ü şöyle yazarız: 1000 + 400 + 50 + 3, yani M + CD + L + III = MCDLIII
  8. Atatürk'ün doğum tarihi 1881 => 1000 + 800 + 80 + 1 => M + DCCC + LXXX + I = MDCCCLXXXI
  9. 1979 yılı. 1000 + 900 + 70 + 9 => M + CM + LXX + IX = MCMLXXIX
  10. 1564 yılı. 1000 + 500 + 60 + 4 => M + C + LX + IV = MCLXIV
Kimi rastgele, kimi de ülkemiz için önemli bu tarihleri romen rakamlarına çevirmeyi öğrendikten sonra, siz de hayatınızdaki tarihleri Romen rakamlarına çevirip bu konuya cevap olarak yazın. Üye olmadan da cevap verebilir, bilgilerinizi paylaşabilirsiniz. Ayrıca, takıldığınız sayıları yazarsanız, biz de çeviririz.

Romen Rakamları ile Yazılabilecek En Büyük Sayı Kaçtır?

Romen rakamları ile büyük sayı yazmak
çok merak edilen konulardan biri. Biz de sizin için standart Romen rakamları ile en büyük sayı nedir, paylaşıyoruz: 3999 = MMMCMXCIX

Romen rakamları en büyük sayı 3999 olmasının nedeni, yukarıdaki paragraflarda da açıkladığımız gibi, yanyaya en fazla 3 harf, yani rakam yazabiliyor oluşumuzdur. Sayının açılımı 3000 (MMM) + 900 (CM) + 90 (XC) + 9 (IX) şeklindedir.

Romen Rakamları Büyük Sayı Yazma​

Romen rakamları ile 10.000 (on bin) veya 1.000.000 (bir milyon) nasıl yazılır sorusunun cevabı, farklı bir yazım şekli kullanarak yazılırdır. Çünkü, Romen rakamlarında sayısal değeri en büyük harf 1000 değerini taşıyan M'dir ve 1.000.000 sayısını, 1000 tane M harfini yanyana koyarak yazmamız imkansızdır.

Bunun yerine, harflerin üzerine çizgi çekerek, onları 1000 ile çarpmış kabul ederiz. Örneğin M̅ şeklinde yazdığımız sayı, 1000 x 1000 anlamına gelir, yani 1.000.000

Örneğin 1.550.049 yazmak istediğimizde, M̅ + D̅ + L̅ + XL + IX = M̅ D̅ L̅XLIX şeklinde yazarız.

Yukarıdaki örnekte, standart Romen rakamları ile yazılabilecek en büyük sayının 3999 olduğunu görmüştük. 4000 yazabilmek için, kısaca MV̅ yazarız. Yani, 5000 - 1000 = 4000 demiş oluruz.

Romen Rakamları 100'e Kadar tablosu ile, 1'den 100'e kadar olan sayıların Romen rakamlarıyla yazılışını görebilir, ayrıca Romen rakamları 20'ye kadar yazma konusunda da yardım alabilirsiniz.

1​
I
34​
XXXIV
67​
LXVII
2​
II
35​
XXXV
68​
LXVIII
3​
III
36​
XXXVI
69​
LXIX
4​
IV
37​
XXXVII
70​
LXX
5​
V
38​
XXXVIII
71​
LXXI
6​
VI
39​
XXXIX
72​
LXXII
7​
VII
40​
XL
73​
LXXIII
8​
VIII
41​
XLI
74​
LXXIV
9​
IX
42​
XLII
75​
LXXV
10​
X
43​
XLIII
76​
LXXVI
11​
XI
44​
XLIV
77​
LXXVII
12​
XII
45​
XLV
78​
LXXVIII
13​
XIII
46​
XLVI
79​
LXXIX
14​
XIV
47​
XLVII
80​
LXXX
15​
XV
48​
XLVIII
81​
LXXXI
16​
XVI
49​
XLIX
82​
LXXXII
17​
XVII
50​
L
83​
LXXXIII
18​
XVIII
51​
LI
84​
LXXXIV
19​
XIX
52​
LII
85​
LXXXV
20​
XX
53​
LIII
86​
LXXXVI
21​
XXI
54​
LIV
87​
LXXXVII
22​
XXII
55​
LV
88​
LXXXVIII
23​
XXIII
56​
LVI
89​
LXXXIX
24​
XXIV
57​
LVII
90​
XC
25​
XXV
58​
LVIII
91​
XCI
26​
XXVI
59​
LIX
92​
XCII
27​
XXVII
60​
LX
93​
XCIII
28​
XXVIII
61​
LXI
94​
XCIV
29​
XXIX
62​
LXII
95​
XCV
30​
XXX
63​
LXIII
96​
XCVI
31​
XXXI
64​
LXIV
97​
XCVII
32​
XXXII
65​
LXV
98​
XCVIII
33​
XXXIII
66​
LXVI
99​
XCIX
100​
C
 
Son düzenleme:
Top