Kumkuat (Kamkat) Nedir? Faydaları ve Zararları

Turunçgil ailesine ait olan kumkuat; kumkat ya da kamkat gibi farklı isimlerde anılabilmektedir. Oldukça faydalı bir meyve olan kumkuat, diğer meyvelere nazaran kabuğu ile tüketilebilmektedir. C vitamini bakımından zengin olması, vücuda yararlı mineralleri içermesi, kötü kolesterolü düşürmesi, antioksidan özelliğe sahip olması ve bağışıklık sistemini güçlendirmesi bu meyvenin en sık tercih edilme sebepleridir. Ayrıca marmelat, reçel, meyve suyu, şekerleme ve turşu gibi birçok alternatif yolla tüketilmesi de kumkuat nedir sorusu üzerinde daha çok merak uyandırmaktadır. Kalori miktarı oldukça düşük olan kumkuat, bu özelliğiyle diyet sürecinde tercih edilen besinlerin arasında da yerini almaktadır.

Çin ülkesinde ‘’altın portakal’’ olarak anılan kamkat meyvesi, bilim dünyasında ‘’fortunella’’ olarak bilinmektedir. Oldukça küçük olan ve görünüşü itibariyle portakalı andıran kamkat, bodur bir ağaca sahip olması nedeniyle (2 – 4 metre) evlerde süs bitkisi olarak da kullanıldığı görülmektedir.

kumkuat-kamkat-nedir-faydalari-zararlari.jpg

Kumkuat Besin Değeri

100 gramda yaklaşık olarak 71 kalori barındıran kumkuat; yağ, protein, A vitamini, C vitamini, potasyum, demir, kalsiyum, magnezyum ve karbonhidrat içermektedir. Kumkuat besin değeri oldukça faydalı olmakla birlikte antioksidan içeriği taşımakta ve bağışıklık sistemini güçlendirmede rol oynamaktadır. Ayrıca içerisinde az miktarda B1, B2 ve B3 vitamini barındırmakta ve sinir sistemini güçlendirerek ve stres sonucunda meydana gelen baş ağrısını rahatlatmaktadır.

Kumkuat Nerede Yetişir?

Kumkuat nerede yetişir
? Anavatanı Çin olarak bilinen kumkuat, ülkemizde özellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde yetişmektedir. Kumkuat ağacının yetişmesi için bölgede kış mevsimlerinde don meydana gelmemesi ve yazın yağış alması önemli bir faktördür. Bu sebeple Akdeniz ikliminde yetiştiği bilinen kumkatın Rize’de de gayet sağlıklı bir şekilde yetiştiği görülmektedir. Bodur olması ve saksıda yetiştirilmeye uygun bir ağaç olması sebebiyle, kumkuat meyvesi ev ortamında da yetiştirilebilmektedir. Hatta kumkuattan habersiz olan birçok kişi bu meyveyi evde süs bitkisi olarak bulundurmaktadır.

Evde yetiştirilmesi mümkün olan kumkuat için gerekli noktalarda kumkuat fidanı temin edilmesi önerilmektedir. Nitekim çekirdekten yetiştirilmek istenin kumkuatlar yaklaşık olarak 1.5 – 2 yıl gibi bir sürede fidana dönüşmektedir. Kumkuat fidanı elde edildikten sonra toprak içerisine bir miktar torf adındaki organik toprak eklemesi yapılmalıdır. (%75kendi toprağı ve %25 oranında torf)

Kumkuat Nasıl Yenir?

Diğer meyvelerden farklı olarak kabuğu ile tüketilebilen kumkuat; içi ekşi kabuğu ise tatlı olan tropikal bir meyvedir. Bu özelliğiyle dikkat çeken meyve, kumkuat nasıl yenir sorusunu da beraberinde getirmektedir. Kumkuatın ekşi bir meyve olması, tatlı olan kabuğuyla tüketilmesini ön plana çıkarmaktadır. Bu sebepledir ki; kumkuat meyvesi tüketilmeden önce tatlı ve ekşi tadın birbirine karışması amacıyla avuç içerisinde yuvarlanmaktadır. Çin ve Doğu Asya’da sıklıkla tüketilen kumkuat meyvesi ülkemizde az bilinen besinler arasında yer almaktadır. Ağızda kaldığı süre boyunca tadında güzel bir değişime uğrayan meyve, kabuğu olduğu gibi çekirdekleriyle de tüketilebilmektedir. Fakat kabuğunun aksine çekirdeğinin acı bir tada sahip olması genellikle çekirdeksiz yenmesine sebep olmaktadır. Kabuğunun sertliği sebebiyle yenmek istenmeyen kumkuat kaynatılarak da tüketilebilmekte, ayrıca bir kısmından bıçakla kesilerek içerisindeki meyve suyu sıkılarak içilebilmektedir. Bunun dışında kumkat ile;

  • Reçel ve marmelat yapılabilir
  • Pasta ve keklerde kullanılabilir
  • Çay olarak demlenip içilebilir
  • Salatalarda tüketilebilir
  • Turşu yapılabilir
Kumkuat Tüketimi Üzerine Yapılan Bir Araştırma

Doğal öldürücü (NK) hücreler, viral olarak enfekte olmuş hücreleri ve kanser hücrelerini ortadan kaldırarak doğuştan gelen bağışıklık sisteminin oluşturulmasında önemli bir rol oynarlar. Stres ve yaşlanma durumları doğal öldürücü hücrelerin aktivitesini azaltmakta ve çeşitli hastalıkların riskini arttırmaktadır. Yapılan bir çalışmaya göre; doğal öldürücü hücrelerin aktive edilmesine yardımcı olan kumkuat, ayrıca anti-stres etkiye de sahiptir. Ayrıca elde edilen bulgularda birkaç kumkuat tüketiminin stresle savaşmaya ve doğal öldürücü hücre aktivitesini arttırmaya yardımcı olabileceği gösterilmiştir. (Terao, R., Murata, A., -2019)

Kumkuat Nelere Faydalıdır?

Turunçgiller ailesinin bir üyesi olan kumkuat halk arasında; süs mandalinası, kumkat, kamkat, altın portakal gibi isimlerle anılabilmektedir. Bodur bir ağaçta yetişen ve görünüş itibariyle de oldukça küçük olan meyve, içerdiği vitamin ve mineraller ile birçok yönden vücut sağlığına katkıda bulunmaktadır.

  • Bağışıklık Sistemini Güçlendirir
Kumkuat faydaları dendiğinde ilk akla gelen özellik; bol miktarda C vitaminine sahip olmasıdır. Kumkuat barındırdığı C vitamini ile; nezle, grip ve soğuk algınlığı gibi rahatsızlıklara karşı vücudu koruma altına almaktadır. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirici etkisiyle hastalıklara karşı vücudu dirençli hale getirerek hücre yenilenmesini de desteklemektedir. Tüm bu bilgiler ışığında kumkuatın kabuğunun da oldukça faydalı olduğu ve mümkünse birlikte tüketilmesi gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

  • Sindirim Sistemine Destek Olur
Kumkuat (kamkat), yüksek düzeyde lif içermesi sebebiyle sindirime katkı sağlamakta ve gastrointestinal sistemin düzenli bir şekilde çalışmasına olanak sağlamaktadır. Buna bağlı olarak hazımsızlık, şişkinlik, kramp, gaz ve mide bulantısı gibi rahatsızlıklar kumkuatın bu özelliği sayesinde kontrol altına alınabilmektedir.

  • Cilt Sağlığını Korur
Kumkuat içerdiği besin ögeleri sayesinde ciltte meydana gelen kırışıklığı ve yaşlanmayı önlemeye yardımcı olmaktadır. Cildin yanı sıra saç köklerinin güçlenmesine de destek sağlamaktadır. Bu durumu ise sahip olduğu antioksidan maddeler ve C vitamini sayesinde gerçekleştirmektedir.

  • Kötü Kolesterolün Zararlı Etkilerini Engeller
Kumkuat faydaları arasında yer alan kötü kolesterol ve yağ seviyesini dengede tutma özelliği ile; kan basıncı stabil oranlarda tutularak kardiyovasküler risklerin önüne geçilmektedir.

  • Kemik ve Kas Sağlığını Destekler
Kumkuat içerdiği kalsiyum ve C vitamini sayesinde kemik ve kas sağlığına katkıda bulunmaktadır. Bu sebeple gebelik sürecinde ve büyüme çağında olan çocuklarda kumkuat tüketimi önerilmektedir. Gelişime katkısı olan kumkuatın her besin gibi aşırı miktarda tüketilmemesine dikkat edilmesi gerekmektedir.

  • Kan Şekerini Dengeler
Kamkat tüketimi kan şekerini düşürdüğünden dolayı diyabet hastalarında yaşanan tatlı krizlerinde yardımcı olmaktadır.

  • Göz Sağlığına Katkıda Bulunur
Kamkat, göz sağlığı için oldukça faydalı olan A vitaminini bünyesinde barındıran tropikal bir meyvedir. Bu özelliğiyle gözün gece görüşü kuvvetlenmekte ve katarakt rahatsızlığını olabildiğince ertelemektedir.

  • Yaraların Hızla İyileşmesine Yardımcı Olur
Kumkuat faydaları arasında yer alan diğer bir özellik ise yaraların iyileşmesine katkıda bulunmasıdır. Altın portakal olarak da anılan meyve, içerdiği C vitamini ile kolajen üretimini arttırmakta ve yaraların iyileşme sürecini de hızlandırmaktadır.

  • Kanseri Önler
Antioksidan özelliği sayesinde özellikle akciğer kanseri karşısında koruma sağlamakta ve hastalığa yakalanma riskini azaltmaktadır. Ayrıca yapılan bir araştırmaya göre doğal öldürücü hücreleri aktif ederek vücuttaki zararlı hücreleri ortadan kaldırmaktadır. ((Terao, R., Murata, A., -2019)

Kumkuat Zararları Nelerdir?

Küçük bir portakalı andıran meyve, vücut sağlığı için oldukça önemli bir besindir. Ancak her besinde olduğu gibi yüksek oranlarda tüketilmesi halinde birtakım zararları olabilmektedir. Kamkat zararları ek olarak, kabuğunda şeker bulundurması sebebiyle diyabet hastaları tarafından kontrollü bir şekilde tüketilmesi önerilmektedir.

Kaynakça

Terao, R., Murata, A., Sugamoto, K., Watanabe, T., Nagahama, K., Nakahara, K., ... & Eto, N. (2019). Immunostimulatory effect of kumquat (Fortunella crassifolia) and its constituents, β-cryptoxanthin and R-limonene. Food & function, 10(1), 38-48.
 
Top