• Dipsiz Forum'a sadece 3 saniyede kayıt olarak, eğitim, sağlık, edebiyat, müzik ve sosyal bilimler konularında binlerce yeni ve güncel içeriğe reklamsız olarak anında ulaşabilir, yeniliklerden anında haberdar olabilirsiniz. Haydi, şimdi kayıt ol!

Filoloji Ne Demek?

Yazalım

Yazalım bakalım
Moderatör
Filoloji nedir kısaca, dünyada var olan bir dili, o dilde verilen ürüne göre inceleyen ve bu yöntemle bir medeniyetin niteliklerini araştıran bilim dalıdır.

Filoloji nedir?​

Filoloji, dünya genelinde var olan ve varlığını devam ettirmekte olan 400’den çok dilin kökenini, tarihsel gelişimini, birbirleri ile olan ilişkilerini, dilin yapısını inceleyen bir bilimdir. Betikbilim ya da Dilbilim, diye de tanımlanır. Yunanca kökü araştırıldığında kelime sevgisi, anlamı taşımaktadır. Filolojiyi meslek olarak seçen kişiye Filolog, denmektedir. İnsanlık tarihinde ilk defa Platon, Filoloji anlam tanımı yapmıştır. Platon, şöyle demiştir: “Düşüncelerini olgunlaştırarak insana bilgi kazandırabilecek niteliğe sahip olan ve her bilgiyi öğrenmek için hevesi bulunan kimseye Filolog denir.” Ancak Sokrates ve Aristotales Filolog tanımını daraltarak dilbilimde uzman kişiye verilmekte olan unvan olarak ifade etmişlerdir.

Filoloji, metinlerin ortaya çıkarılarak okunması, ne zaman, nerede, kim tarafından yazıldığının incelenmesi, dil özelliklerinin belirlenmesi ve benzeri araştırmalardan sonra ilgili veri tarih kapsamında ele alınır.

Filoloji genelde eski metinin değerlendirilmesi yoluna dayanmaktadır. Eski metinin bulunarak okunması, ne zaman, nerede, kimin yazdığının incelenmesi, dil özelliğinin belirlenmesi ve benzeri çalışmadan sonra ilgilenilen metin tarih bağlamıyla ortaya konur. Filoloji kökeni Fransızcadan gelen ve bir dilin yazılı kalıntısının dilsel yapısı ile geçmişi araştıran bilim dalıdır. Filolojinin Türk Dil Kurumu sözlüğünde bulunan anlamı, “Dil Bilimi” olmasına rağmen, dilin tarihi ve yazılı belge yoluyla geçmişi araştırma anlamı da ifade etmektedir.

Filoloji ve Türk Filolojisi​

Filoloji ile dil ve edebiyat bilgileri ayrı tutulmalıdır. Agah Sırrı Levend Filoloji ve Türk Filolojisi hakkında şöyle konuşmaktadır: Dil bilgisi, dili sadece nitel özelliği kapsamında değerlendirir. Edebiyat bilgisi, edebi eserin üslup, dil, biçim ve deyiş özelliği sonucu meydana gelen sanat değeri ile düşüncenin gelişmesi üzerinde durmaktadır. Ancak Filoloji dil özelliğinden düşünceye kayar. Fransızlar Filoloji ile sadece dili, Almanlar ise edebiyat, dil ve kültürü anlar. Edebiyatın her bir dalında Filoloji bulunmaktadır. Eski Latin ve Yunan metini ile klasik Filoloji; Latinceden türeyen diller ile Romanoloji; İngilizce de Anglistik; Germen dili ile Germanistik; Islav dili ile Islavistik; Türk edebiyatı ile alakalı da Türk Filolojisi bulunmaktadır. Bu filoloji:
  • Türk Dilini, yayıldığı coğrafya bölgesini, lehçe ayrılığını, tarihsel oluşu dikkate alarak sınıflara ayırır.
  • Lehçe aralarında karşılaştırma yapar.
  • Türk dil bilgisi özünü meydana getirir.
  • Belli yerlerdeki ağız özelliğini ortaya koyar.
  • Türk dili fonetiği kapsamında çalışır ve ses değerini laboratuarda deneme yaparak açıklar.
  • Etimoloji denemesi yapar.
  • Türk dili kapsamında oluşan sorunlar hakkında inceleme yapar.
  • Türk dilinin eski kalıntısını bir araya getirir; bunları kullanarak metinleri eleştirir.
Metinlerin eleştirisi iki şekilde olur:
  • Eski metinlerde bilinmeyen yerler açığa çıkarılır. Bozulan cümle düzeltilir ve hakiki metine ulaşılır.
  • Bilindik yazarın ismini bulunduran eserin üslup, dil ve düşünce açısından nasıl olduğu, o zamanın şartlarına göre araştırılır.

Filoloji Tarihi​

Filoloji kavram olarak ilk defa M.Ö. 5. Yüzyılda Hindistan’da Panini tarafından Sanskitçe dilinin irdelenmesi ile başlamıştır. 19. Yüzyılda Ferdinand de Saussure ve Jakob Grimm, Filoloji’nin temelini atmışlardır. Beyin ile dil arasında bulunan ilgiyi araştıran ve dilleri gruplara ayırmakta olan Noam Chomsky ise günümüzde en önemli Filolog olarak kabul görmektedir. Noam Chomsky beyin ile dil arasında bulunan ilgiyi araştırarak tüm dilleri kategoriye sokmuştur. Ülkemizdeyse en önemli Filolog olarak Berke Vardar sayılabilir.

Filolog Nasıl Olmalı?​

Filoloji ile ilgilenmek, bu konuda çalışmak isteyen kişi, üst düzeyde sözel yetenek, güçlü bir hafıza, genel kültür birikimi, bilimsel çalışma ve araştırmaya yatkın olmalıdır. Dilbilimci şu özelliklerde olmalı: Sahip olunan dili çok iyi kullanmalı, değişik kültürde olan kişilerle ilişki halinde olması, istenen dildeki mevcut yayınların takibi ve bilgilerin çözümlenmesi durumunda analitik düşünme becerisine sahip olmalı. Filologlar çok iyi bildikleri dilin ve o dile sahip ülkenin kültürünü, tarihsel gelişimini, atasözlerini, edebi eserlerini, dil ailelerini, zaman içinde oluşan değişimleri araştırmak ve eldeki verilerle o dilde kural oluşturmalıdır.

Filoloji Bölümü Hangi Üniversitelerde Var?​

Ülkemizde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarh Coğrafya Fakültesi Dil Bilimi Bölümü’nde Filoloji eğitimi vardır. Bunu yanı sıra dil ve edebiyat bölümleri mezunları da Filolog olarak kabul edilmektedir. Lisans eğitimi sırasında Fonetik, Sentaks, Dilbilim Tarihi, Semantik, Dil Aileleri, Dünya Dilleri ve Diyalektoloji dersleri okutulma. Lisansüstü eğitiminde şu dallarda uzmanlaşma yapılır: Karşılaştırmalı Dilbilim, Eş Zamanlı Dilbilim, Tarihsel Dilbilim, Antropolojik Dilbilim, Yapısal Dilbilim, Matematiksel Dilbilim.

Filoloji Bölümü Mezunları Ne İş Yapar?​

Dil ve Edebiyat mezunu olan Filologlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve farklı resmi kuruluşların dış ilişkiler servisinde, medya sektöründe (Televizyon, gazetecilik, yayıncılık, reklam) halkla ilişkiler ve insan kaynakları biriminde, yayınevlerinde editör, mütercim tercüman, tiyatro-sinema alanında yazar ya da editör olarak çalışabilir. Yabancı dil bilenler KPDS, IELTS, TOEFL, Proficency gibi sınavlarda başarılı olduklarında kazançlı işlerde de çalışabilirler. Ülkede devamlı artan ticari ilişkiler, dünya genelinde ilişkilerde globalleşme, teknolojik gelişme yabancı dil kullanımının artmasına neden olmakta, dilin kötü etkilenmesi önüne geçilmesi ve doğru ifade etme açısından Filologlara çok fazla görev düşer.

Filoloji Neyi inceler?​

Filoloji, geçmiş zamandan bu yana var olmakta olan tüm dilleri ve diller arası ilişkileri araştırır. Aynı zamanda bir ulusun dilinin tarih süresince uğradığı değişimi, sözcük anlamını ve bu sözcüğün nasıl oluştuğunu bulmak ve sözcüklerin hangi zamanda kullanıldığını bulmaktadır. Filoloji Paleografya’nın tersine bir dilin kültür ve edebiyatla ilgisini inceler. Filoloji dünya genelinde var olan dilleri araştırır. Bu dillerdeki benzerliği, akrabalık bağını ve diller arası sözcük alımını araştırır. Filoloji yalnızca dilleri araştırmaz. Ortaya çıkan belgeleri ve bunlardaki gerçekliği, konuşulan dille uyumunu da inceler. Bu anlamda Filologlar pek çok konuda dikkatli olmalıdır. Bunlar şöyledir: Metinin bulunduğu zamanın etkisi, metinin kaynak ve dayanağıdır. Filoloji ile anlamı açıklanan metin yeniden oluşturulmalıdır. Öte taraftan metinin değeri ölçülmelidir.

Filoloji yazıya geçmiş olan eski dillerin ve şu an kullanılan dillerin kıyasını yapar. Edebi yazıda, dilbilgisi, noktalama işareti, sözcük değişikliği, sözcük kullanılışı ile uğraşır. Dilleri birbiri ile kıyaslayarak incelemektedir.

Günümüzde modern linguistik’den lisan bilgisi doğmuştur. Filoloji yazılı belgenin gerçekliğini araştırır. Filoloji metinin kaynağı, doğduğu dönemin etkisi, taklidini bulma ve değer ölçmesini yapar. Tarihi anıt ve alfabede kullanımı olan dili anlamak için de kullanılan Filoloji o dilin kültür ve edebiyat ilgisini araştırır. Filoloji Bilim’i dünya genelinde bir ulusun veya geçmişte yaşamış bir medeniyetin alfabeleri, anıtları ve yazılı metinlerini inceler. Bu anlamda araştırmalar yapar ve bu kapsamda uğraş verir.

Filoloji Bilimi ile araştırma, inceleme yapan kişiye Filolog denmektedir. Bunlar uzmandır. Profesyonel meslek grubu içinde bulunurlar. Bunlar yazılı kaynak ve dil hakkında çalışma yaparlar. Filologlar, geçmiş zamandan günümüze doğan ve yok olan dilleri inceler, üzerlerindeki ilişkiyi ve etkileşimi anlamaya, çözümlemeye çalışırlar. Bunun yanında bir ulusun tarih boyu yaşadığı dil değişimini, sözcük türeme ve manasını veya hangi zamana ait olduğu sorusunu cevaplamaya çalışırlar.

Filoloji Bilimi ve faydaları​

Filoloji Bilimi’nde bulunan yazılı kaynak, dilin ilişkileri ve etkileşimi kapsamında üretilir, yazıldığı zamanın kalıntılarını taşır. Bu nedenle bir ulusun yaşayış şekli, tarihi, savaşma yöntemi, ticari ve kültür ilişkisi elde edilen veri ile ortaya konur. Ancak bazen metin sahte olmakta, insanlar tarafından meydana getirilmektedir. Bu tür durumlarda gerçeği bulmak, özgün metini ortaya koymak, sahte metini saptamak Filologların çok uğraştığı bir şeydir. Filoloji Bilimi’nin faydalı olduğu bir konu ise bir uygarlığa ya da ulusa ait olan alfabe ve anıt kalıntısının çözümlenmesidir. Filoloji dünya genelindeki bütün dilleri araştırır, dillerin ilişkilerini ortaya çıkarır. Diller arası yakınlığı bulur.

Filoloji Konusunda Bilgiler​

Filoloji Bilimi, dünya genelinde dört bir yanda bulunan ve halen çözüm yapılması beklenmekte olan pek çok geçmişe ait yazılı ve sözlü kaynakla ilgilenir. Bu nedenle eski metin aracılığı ile tarih sayfasında bulunan bir ulusun ya da imparatorluğun, geçirdiği dil değişimini, konuşulan dil yapısını araştırmaktadır. Filoloji Bilimi bir ulusun dil yapısında bulunan ve onların olmayan yabancı kelimelerin hangi ilişkilerle alındığını da inceler. Dünyada bulunan dil ailesinin benzerlik ve akrabalık ilişkisi arasında bulunan köprüyü araştırır. Filoloji Bilimi incelemeleri sonucu bulduğu veriyi ayrıntılı bir şekilde incelemeye başlar. Böylece dilin geçirdiği ses değişimi, dilin tarihi, asimile zamanı, kültürel ve sosyal olguları ortaya çıkarmaya çalışır.
 
Top