Bilgi Felsefesi Nedir?

Yeni Üye (2)

Azimli üye
Tam Üye
Kayıt tarihi
4 Nisan 2021
Mesaj
105
Bilgi Felsefesi Nedir?

Felsefe biliminin en önemli olgularından bir tanesi olan Bilgi Felsefesi, olayları ve dünyayı anlamlandırma konusunda oldukça özeldir. Felsefi düşüncelerin temelini oluşturan kavramlardan bir tanesi olan bu felsefe için en önemli şey bilgidir. Bilgi olmaksızın felsefi çıkarımları ve dünyayı anlamayı mümkün görmez. Bu da aslında bilginin kutsallaşmasına neden olur.

Bilgi Felsefesinin Ortaya Çıkışı

Felsefe, insanlık tarihi kadar eski bir düşünce sistemi olurken felsefenin alt dallarında da benzer durum gözlemlenir. Bu anlayıştan hareketle bilgiye dair bir felsefe olarak kabul gören Epistemolojinin doğuşu Antik Yunan dönemine kadar geri gitmektedir. Bilginin her şey olduğunu iddia eden filozoflar bugünün dünyasını şekillendirecek yeni tanımlamalar yapar.

Antik Yunan döneminden bugüne ulaşan değerli bir anlayış olan bilgi felsefesinin ortaya çıkışında 2 temel soru vardır. Bunlardan ilki ‘doğru bilgi var mıdır?’ şeklindedir. Öte yandan bilgi felsefesi ile alakalı diğer soru ‘Doğru bilgiye ulaşmak mümkün müdür?’ olur. Her iki sorunun da temelinde bilgiye daha açık bir ifade ile doğru bilgiye ulaşmak vardır.

Epistemoloji çerçevesinde tanımlamalar yapan pek çok filozof bilgiye ulaşma konusunda net tanımlamalar yapamamıştır. Pek çok filozof için doğru bilgiye ulaşmak mümkün olsa da diğer filozoflar için bu ‘göreceli’ bir durum olarak kabul görür.

Bilgi Felsefesi ile Alakalı Temel Kavramları

Felsefi bir anlayış olarak kabul gören bilgi felsefesinin temel kabulleri ve varsayımlarını bilmek gerekir. Zira her filozofun farklı değerlendirdiği bu anlayışı temel kavramları bilmeden değerlendirmek zordur.

Bilgi ve Varlık

İnsanın doğuştan bilgi yüklü bir varlık olduğu sadece bilgileri hatırlamak zorunda kaldığı düşüncesi yaygındır. Sokrates tarafından savunulan bu düşüncenin ondan sonra gelen filozoflarca da kabul gördüğünü ifade etmek gerekir. Bilgiye en az Sokrates kadar değer veren Platon da bu konuda ciddi değerlendirmeler yapmıştır.

Platon’a göre dünya ‘İdealler Dünyası’ ve ‘Nesneler Dünyası’ olmak üzere iki kısımda ele alınabilir. İdealler Dünyası gerçek bilginin yer aldığı ve aslık olan husustur. Bu nedenle de bilginin gerçekliğe işaret ettiği düşüncesini kabul etmek Platon için özeldir.

Bilgi ve Doğruluk

Bilgi felsefesi ile alakalı en önemli kavramlardan bir tanesi de bilginin doğruluğudur. Doğru bilgiye ulaşmak ve bunun aslında ne olduğunu anlamak için felsefi düşünceler geliştirilmiştir. Bilgi, doğru ya da yanlış olarak değerlendirilebilen bir kavramdır. Ancak buradaki doğru ve yanlışlık kişiler ya da nesneler ile alakalı değildir.

Bilginin doğruluğu, Epistemolojiye göre bilginin kendisi ile alakalıdır. Bu nedenle de bilgi ‘Kar Beyaz’ olarak kabul görür. Bilgiyi bu şekilde ele alan filozofların aksine bu düşünceyi reddeden filozoflar da oldukça fazladır.

Bilgi ve Kaynak

Doğru bilgi ya da bilginin varlıkla ilişkisinin yanı sıra bilginin kaynağını da ele almak gerekir. Bu konuda farklı felsefi düşüncelerin ortaya çıkışından söz etmek şarttır. Akılcılık, Deneyimcilik, Sentezci Yaklaşım ve Sezgicilik; bilginin akla mı yoksa deneye mi dayandığı üzerinde çıkarımlar yapar.

Bilgi Felsefesinin Temsilcileri

Epistemolojik çalışmalarla felsefe dünyasına katkı sağlayan isimler şu şekildedir.
• Aristoteles
• David Hume
• Spinoza
• B. Russell
• Henri Bergson
 
Moderatörler tarafından düzenlendi:
Top